Schema Markup Nedir? Yapay Zekâ İçin Yapılandırılmış Veri
Schema markup, sayfa içeriğini yapılandırılmış veriyle makinece açıklamak için kullanılan işaretlemedir. Rehber; biçimleri, doğru tür seçimini ve görünürlük sınırlarını anlatır.
Bu yazıda
- Yapılandırılmış veri nedir, Schema.org ile ilişkisi nasıldır?
- JSON-LD, Microdata ve RDFa arasındaki fark nedir?
- Sayfa türüne göre hangi Schema.org türü seçilmeli?
- Schema markup SEO'yu veya yapay zekâ görünürlüğünü garanti eder mi?
- İşaretleme sayfadaki görünür içerikle nasıl tutarlı tutulur?
- Yapılandırılmış veri nasıl test edilir?
- Schema markup uygulamasına nereden başlamalı?
- Sık sorulan sorular
Schema markup, bir web sayfasındaki kişi, ürün, hizmet veya içerik gibi öğelerin ne anlama geldiğini makinece okunabilir alanlarla açıklayan yapılandırılmış veri işaretlemesidir. Doğru kullanıldığında arama sistemlerinin sayfa içeriğini daha iyi yorumlamasına yardımcı olabilir; tek başına sıralama veya yapay zekâ yanıtlarında görünme garantisi vermez.
Bu yazıda schema markup nedir, yapılandırılmış veri nasıl çalışır, JSON-LD ile Microdata ve RDFa arasındaki fark nedir, hangi sayfada hangi türün seçilmesi gerekir sorularını yanıtlıyoruz. Ayrıca Google’ın zengin sonuçlarıyla ilgili sınırları ve uygulamayı nasıl doğrulayabileceğinizi açıklıyoruz.
Yapılandırılmış veri nedir, Schema.org ile ilişkisi nasıldır?
Yapılandırılmış veri, bir sayfanın içeriğini standart alanlarla tarif etme biçimidir. Google, bu işaretlemeleri sayfanın ne hakkında olduğunu anlamaya yardımcı olan açık ipuçları olarak tanımlar. Örneğin bir tarif sayfasında başlık, yazar ve içerik bilgileri; bir ürün sayfasında ürün adı ve sayfada gerçekten sunulan özellikler ayrı alanlarla açıklanabilir.
Schema.org, bu tür açıklamalarda kullanılabilen ortak bir sözcük dağarcığıdır. Burada “sözcük dağarcığı” ile HTML’ye veriyi nasıl yerleştirdiğimizi birbirinden ayırmak gerekir. Schema.org, hangi tür ve özellik adlarının kullanılabileceğini tanımlar; JSON-LD, Microdata ve RDFa ise bu veriyi sayfada ifade etmenin farklı biçimleridir. Google Arama belgeleri, özel arama davranışları için Schema.org sayfalarından ziyade Google’ın kendi özellik rehberlerinin esas alınmasını önerir.
Bir kayıt genellikle tür ve o türe ait özelliklerden oluşur. Tür, tarif ya da makale gibi öğenin ne olduğunu; özellikler ise ad, yazar veya tarih gibi ayrıntıları belirtir. Her sayfaya çok sayıda tür eklemek amaç değildir. Önce sayfanın kullanıcıya sunduğu asıl içeriği belirleyin, sonra yalnızca bunu doğru tarif eden alanları seçin.
JSON-LD, Microdata ve RDFa arasındaki fark nedir?
Google Search Central üç biçimin de desteklendiğini, geçerli ve ilgili özellik rehberine uygun olmaları hâlinde kullanılabileceğini belirtiyor. Google çoğu site için bakımı daha kolay olabildiği için JSON-LD’yi genel olarak öneriyor. Bu, diğer iki biçimin hatalı veya geçersiz olduğu anlamına gelmez.
| Biçim | Sayfada nasıl bulunur? | Ne zaman düşünülebilir? |
|---|---|---|
| JSON-LD | JSON benzeri kayıt, HTML içinde ayrı bir betik bloğunda yer alır. | Şablonla üretilen veriyi görünür metnin içine karıştırmadan düzenlemek istiyorsanız. |
| Microdata | Tür ve özellikler HTML öğelerinin niteliklerine eklenir. | Mevcut sayfa işaretlemesi bu biçimi kullanıyorsa ve veriyi içerikle birlikte yönetebiliyorsanız. |
| RDFa | Anlam bilgisi HTML nitelikleriyle belirtilir. | Mevcut altyapı RDFa üretiyorsa ve aynı içeriğin tutarlı kalması sağlanabiliyorsa. |
Bir biçim seçtikten sonra aynı sayfaya farklı eklentiler üzerinden birbirini tekrarlayan veya çelişen kayıtlar eklemeyin. Örneğin içerik yönetim sistemi zaten bir işletme kaydı üretiyorsa ikinci bir eklentinin farklı ad veya adresle yeni bir kayıt eklemesi, açıklamayı netleştirmek yerine karıştırabilir. Önce sayfanın kaynak kodunda hangi kayıtların gerçekten üretildiğini kontrol edin.
Sayfa türüne göre hangi Schema.org türü seçilmeli?
Tür, arama kelimesine göre değil sayfanın gerçek işlevine göre seçilmelidir. Aşağıdaki eşleştirmeler başlangıç örnekleridir; tek başına Google zengin sonucu şartı veya bütün siteler için zorunlu uygulama değildir.
| Sayfanın asıl içeriği | Değerlendirilebilecek tür yaklaşımı | Kaçınılması gereken karışıklık |
|---|---|---|
| İşletmeyi ve kim olduğunu anlatan sayfa | Kuruluşu açıklayan bir kayıt | Her hizmeti veya ürünü işletme kaydının içine belirsizce yığmak |
| Belirli bir danışmanlık ya da uygulama hizmeti | Hizmeti açıklayan kayıt | Genel iletişim bilgisini hizmetin kapsamı ve başvuru yöntemiymiş gibi göstermek |
| Tek bir ürünün ayrıntı sayfası | Ürün bilgilerini açıklayan kayıt | Ürün listesini tek bir ürünmüş gibi tanımlamak |
| Birden fazla ürünün kategori veya liste sayfası | Koleksiyon ya da öğe listesi yaklaşımı | Katalog sayfasını tekil ürün sayfasıyla aynı işlevde değerlendirmek |
| Gerçek bir makale veya tarif | Yayın içeriğine uygun editoryal tür | Kurumsal sayfaya yalnız şablon ekledi diye makale demek |
Bu örneklerin amacı, her sayfanın içeriğini doğru adlandırmaktır. Bir sayfa birden fazla konuyu içeriyorsa, işaretlemenin her nesnesi ve ilişkisi açık olmalı; ana içerik yanlış türün altında kaybolmamalıdır. Ana sayfada işletmenin kimliği, ayrı bir hizmet sayfasında hizmetin kapsamı, ürün ayrıntı sayfasında o ürünün bilgileri bulunuyorsa, bunları URL ve içerik bağlamlarıyla tutarlı biçimde tanımlayın.
Schema markup SEO'yu veya yapay zekâ görünürlüğünü garanti eder mi?
Hayır. Yapılandırılmış veri, Google'ın sayfayı anlamasına yardımcı olabilir ve belirli bir arama özelliği için uygunluk sağlayabilir. Uygunluk, o görünümün sonuç sayfasında kesin olarak gösterileceği anlamına gelmez. Kullanılan tür için zorunlu alanlar, ilgili Google özellik rehberinden kontrol edilmelidir; her Schema.org türünün Google'da aynı sonucu verdiği varsayılamaz.
Google’ın Yapay Zekâ Bakışı ve Yapay Zekâ Modu için yayımladığı rehber, ek bir schema.org işaretlemesi veya özel yapay zekâ dosyası gerekmediğini söylüyor. Google aynı zamanda yapılandırılmış verinin sayfada kullanıcıların görebildiği içerikle eşleşmesini öneriyor. Bu açıklama Google Arama özellikleri içindir; başka yapay zekâ sistemlerinin hangi veriyi nasıl değerlendirdiği hakkında genel bir garanti oluşturmaz.
Bu nedenle “schema ekleyince ilk sıraya çıkarsınız” veya “yapay zekâ sizi kesin önerir” gibi vaatler teknik dayanağı aşar. Daha doğru beklenti şudur: Sayfa içeriğini açıkça tanımlayın, arama sistemlerinin işleyebileceği tutarlı veri sunun ve gerçek sonuçları Search Console gibi ölçüm araçlarında zaman içinde izleyin. Görünürlük, sıralama ve tıklama değişikliklerini yalnız işaretlemeye bağlamak için ayrıca kontrollü karşılaştırma gerekir.
İşaretleme sayfadaki görünür içerikle nasıl tutarlı tutulur?
İşaretleme, sayfada olmayan bilgiyi eklemek için ikinci bir içerik katmanı değildir. Sayfada fiyat yoksa yapılandırılmış veriye uydurma fiyat; gerçek değerlendirme yoksa puan veya yorum; gösterilmeyen bir hizmet için hizmet kaydı eklemeyin. Google'ın genel yaklaşımı, işaretlemenin kullanıcıya görünür içeriği temsil etmesidir.
Ürün adı, fiyat, stok, hizmet kapsamı, adres ve yayın tarihi değiştiğinde bunları üreten kaynağı belirleyin. Aynı değerin hem HTML şablonunda hem JSON-LD'de ayrı ayrı elle yazılması, zamanla iki sürümün farklılaşmasına yol açabilir. Mümkünse her ikisini de aynı güvenilir içerik kaynağından üretin; sayfa yayımlandığında rendered HTML'yi tekrar kontrol edin.
Birden fazla şube, ürün veya hizmet varsa her kaydın kendi kimliği ve ilişkileri anlaşılır olmalıdır. Bir şubenin adresini başka şubenin telefonuyla, bir ürünün teklifini farklı ürünle birleştirmeyin. Yapılandırılmış veri, hatalı temel içeriği düzeltmez; işletmenin sayfalarındaki bilgiler tutarsızsa önce o kaynağı güncelleyin.
Yapılandırılmış veri nasıl test edilir?
Kontrolü yalnızca JSON'un söz dizimine bakarak bitirmeyin. Üç ayrı soruyu yanıtlayın:
- Kayıt okunabiliyor mu? Sayfanın son kullanıcıya sunulan HTML'sinde JSON-LD, Microdata veya RDFa gerçekten var mı?
- İçerik doğru mu? Tür ve özellikler sayfanın görünür başlığı, metni ve gerçek işletme verileriyle eşleşiyor mu?
- Hedeflenen arama özelliği için uygun mu? Google'ın o özellik için yayımladığı rehberdeki gerekli alanlar ve kurallar karşılanıyor mu?
Google Zengin Sonuçlar Testi, desteklenen arama görünümleri için teknik işaretlemeyi kontrol etmeye ve bazı görünümleri önizlemeye yardımcı olur. Ancak testin hatasız olması, zengin sonucun gösterileceğini kanıtlamaz. Ayrıca araçta desteklenmeyen bir türü deniyorsanız, bu durum tek başına işaretlemenin genel söz dizimi bakımından yanlış olduğunu göstermez. Yayından sonra Search Console'daki ilgili rapor ve URL Denetleme görünümüyle Google'ın sayfayı nasıl gördüğünü kontrol edin.
İlk denemeyi tek bir temsilî URL'de yapın. Şablon değişikliğinden sonra ürün, hizmet, makale ve kategori gibi farklı sayfa türlerinden örnekleri yeniden inceleyin. Aynı site şablonu onlarca URL'ye kayıt üretiyorsa tek bir sayfanın başarılı olması bütün sayfaların doğru olduğunu kanıtlamaz.
Schema markup uygulamasına nereden başlamalı?
Önce URL'leri işlevlerine göre listeleyin: ana sayfa, hizmet, tekil ürün, kategori, şube ve makale gibi. Sonra her URL'de gerçekten hangi bilgi bulunduğunu ve bu bilginin HTML'de görünür olup olmadığını kaydedin. Böylece sayfa rolü ile yapılandırılmış veri rolünü birbirine karıştırmazsınız.
Ardından yalnız bu işlevi doğru ifade eden tür ve özellikleri seçin. Mevcut CMS eklentisinin hangi kayıtları ürettiğini kontrol etmeden yeni bir eklenti kurmayın. Aynı sayfa için birbiriyle çelişen işaretlemeleri azaltın; eksik bilgiyi tahmin ederek doldurmayın.
Teknik başlangıç kontrolü için yapay zekâya hazır site kontrol listesini, llms.txt ve makinece okunabilir dosyaların kapsamını anlamak için llms.txt rehberini inceleyebilirsiniz. Uygulanacak düzeltmeleri belirlerken teknik uyum hizmetinin kapsamına bakabilirsiniz. Bunlar görünürlük garantisi değil, sayfanın doğru ve tutarlı tanımlanmasına yönelik teknik adımlardır.
Sık sorulan sorular
Schema markup nedir? Schema markup, sayfa içeriğindeki öğeleri makinece okunabilir tür ve özelliklerle açıklayan işaretlemedir. Yapılandırılmış verinin hangi biçimde yazılacağı ayrıca seçilir.
JSON-LD kullanmak zorunlu mu? Hayır. Google Search Central JSON-LD, Microdata ve RDFa biçimlerini destekler. Google, sitenin kurulumuna uygunsa bakımı daha kolay olduğu için JSON-LD'yi genel olarak önerir.
Schema markup Google sıralamasını yükseltir mi? Tek başına sıralama artışı garantisi yoktur. Bazı yapılandırılmış veri türleri belirli zengin sonuçlara uygunluk sağlayabilir; gösterim kararı Google'a aittir.
Schema markup yapay zekâ yanıtlarında çıkmayı sağlar mı? Bunu garanti etmez. Google kendi yapay zekâ arama özellikleri için ek schema.org işaretlemesi gerekmediğini söylüyor; diğer sistemler için aynı sonucu genelleyemeyiz.
İşaretleme hatasızsa zengin sonuç kesin görünür mü? Hayır. Teknik olarak geçerli veri uygunluk değerlendirmesinin bir parçasıdır. Google, geçerli işaretleme bulunsa bile zengin sonuç görünmesini garanti etmez.
Kaynaklar
- Google Search Central, “Introduction to structured data markup in Google Search” (10 Aralık 2025)
- Google Search Central, “Yapay zeka özellikleri ve web siteniz” (31 Aralık 2025)
- World Wide Web Consortium, “JSON-LD 1.1: A JSON-based Serialization for Linked Data” (16 Temmuz 2020)